Nupepa Puka La Kuokoa, Volume I, Number 102, 20 July 1893 — He Moolelo Hawaii [ARTICLE]
He Moolelo Hawaii
MOKUNA IX. Ke Koho Alii Ana. Na ka Iku Nuu no e ohi a hoiliili na uka mau, na uku hoopai, a me ka uku o na hewa koikoi, a waiho aku ia ma ka baneko, no ka hoopaa ana i na helu dala ponoi o na mamo, a no lakou iho ia pomaikai. Na ke kahuna kai aha no e wehe a hoopau i ka halawai me ka pule, a me ka lawelawe ana i na hana o ke kuahu ma na oihana pili ia mea ma ka papa hoailona o na alii. Ma na halawai mau a me kuikawa ana, e hoopuka aku ka Iku Lani i na palapala kono e hele ae i Hale Naua i ka la, ka hora a me ka malama e akoakoa ai. O ka poe e makemake ana e lilo i i hoa no ka Hale Naua, e hoouna mai oia i kana noi ma kekahi pepa pai hakahaka, me ke kakau inoa o ka mea a mau mea paha e komo ana me ke ae ana o ke komite apono (poe kuka) e hookomo, alaila, e waiho ia aku la mea imua o ka halawai no ke koho ana no ka mea a mau moa paha e makemake ana e komo. Na kauoha e pili ana i na hana. 1. Heluhelu i ka papa konane (moolelo). 2. Hoike a na (poe kuka) komite. 3. Na hana i hoopanee ia. 4. Na hana hou. 5. Koho ana i na mamo. 6. Hoahu auhau. 7. Na mamo komo hou. O keia ae la kekahi mau moali e hoike mai ana i na mea o ke au pouli i hana ia i ka wa o ka la i ka lolo, me ka lana o ka manao, e halawai ana no au me na hiona oiaio o na mea i hana ia lloko o ka oihana Naua. He nui wale ke ano o na oihana hoomana a me na papa kahuna. O ka papa kahuna kilokilo, ua pili ia i ka oihana o ka Hale Naua; malaila no ke ao ana i ka nana aku i na hoku o ka lani, na ao opua, a pela aku. Mailoka mai ola mau ano e ike ia ai na ouli o ka manawa e hiki mai ana. A ua hui pu no hoi keia papa me ka papa o ka oihana kaula. Ua olelo ia he ike io no a me ka mana na kahuna kilokilo a me na kaula o ka wa kahiko, a ua wanana mai lakou me ka hooko ia. Eia kekahi oia mau kaula i wanana mai, a ke hooko io ia nei: O Kekio Pilakalo ke kaula i ka wa o Peleiholani, ua wanana mai oia, e hiki mai ana he lahuikanaka maka alohilohi, a me kanaka maka like, a me na keiki a Kamapuaa, a me na holoholona nunui ne@@o ia e kanaka, a me na holoholona lala loloa o ke poo. O Kaopulupulu i ke au o Kahahana, ka moi o Oahu nei, ua wanana mai no oia no ka hiki mai o na haole, e lilo ana na pohaku i hale e noho ai na kanaka (oia na hale pohaku), a me na puha laau o ke kuahiwi; aka, ua ko koke no i ke au o Kahahana, mahope mai o Kapena Kuke. O Kapihe ke kaula i ke au o Kamehameha I. O Kaonohiokala me Keaweulaokalani na akua, ua wanana ae oia, e hiolo ana na kapu kahiko, na heiau a me na lele, a e hina ana na kii. Aia ke Akua i ka lani, e hui ana na moku, e iho mai ana ko luna, e pil aku ana ko lalo nei. He ekolu paha mau makahiki mamua aku o ka hiki ana mai o na misionari i hoike ia ai keia wanana. O Kaleikuahulu kekahi i kauoha ae mamua o kona make ana imua o na aliiwahine Kaahumanu, Keopu-,
—— olani, Kekauluohi, Kaniu, Piia, penei: I noho oukou a i pae mai he waa kahuna o Kahikimakalike ka inoa, hopu oukou a paa, o ke kahuna ia, aole e eha ka ili, oiai, no Kahiki aku ana ka aina. He nui a lehulehu aku ka poe i wanana mai ma keia mau ano e pili ana i ko Hawaii nei mau hiona. He ike ano kaula ko kekahi poe mai na aumakua mai, he ike kilokilo ko kekahi ma ke ao ia ma ke ano like me ko ka Naua, a he ike akua hoonohonoho iho ko kekahi poe, a pela aku. Ma kela mokuna ae na mea e pili ana i ko ke kanaka hopena. Aole i pau .