Ka Leo o ka Lahui, Volume II, Number 1368, 2 January 1896 — HE MOOLELO KAAO HAWAII NO KA PUHI O LAUMEKI. KA MEA ILIKE MEKA ILIO Puaapualenalena [ARTICLE]

Help Learn more about this Article Text

HE MOOLELO KAAO HAWAII NO KA PUHI O LAUMEKI. KA MEA I LIKE ME KA ILIO Puaapualenalena

Ka imi ana i kona kahu - Pela no keia Puhi kaulana i oleloia He Puhi ka i'a - He ka Lala. A no keia manawa pihoihoi, ua olelo aku la o Mokumeha i na makua e hele mai laua e ike i ka milihini hou, ai ko laua ike ana, he mea e ka piha hauoli nui, aole no i liuliu iho, ua nalowale koke ae la ua mea kino kamahao nei mai ko lakou mau maka aku, a o keia ka wa o ua puhi Laumeki nei i oni aku ai no kai o Laiemaloo a noho ana i loko o ke kai ma ka lae Laniloa e kali ana i kona pokii me na kanaka. Aia i keia wa a ua puhi nei i hala aku la mamua, oia no hoi ko Mokumeha wa i hele aku ai me na makua a hiki ma kahi o na waa e kau ana me na kanaka, aole no i kaulana iho, ua haawi ae la na leo aloha hope loa me na waimaka a panee aku la na waa, aia no hoi i keia wa i ike ia aku ai ka puhi Laumeki e oni mai ana iluna o ka ilikai me he kaelewaa la ke ano ke nana aku. I ua puhi nei i kokoke mai ai ma kaihu o na waa, aia hoi, ua lou maila kona hi u ma ka laau kou a na waa a huki aku la me he au ikaika la no ka moana, a ua kaa-

pono ae la lakou nei mawaho o MOkuaina (Kauwahiailana) kona inoa Hou ma Malaekahana, a ua kaalo ae la mawaho o Kahuku, a ke hele aku no Waialee a me Pupukea, a ke hoomau nei no ka puhi i kana hana no ke ala moana a hiki lakou ma Kamalino mawaho o Waimea kahi o ke Kala-koi, a ke nee aku la no Waialua, oiai ka ikaika o ka puhi e holo ana imua, a ua hala ke kula Pawehe o Mokuleia, a ke huli ae la o Kaena mamua a ke huli maila no Waianae, a kupono lakou mawaho o Makua, ua hoo-

maha iki ua puhi nei mailaila no ka hanau ana iaia a maona elike no me ka mea mau e hana ia ai nona. a mahope iho oia wa, ua oni hou ka puhi no kamakanikaiaulu, a hala o Waianae, ua hiki maila lakou nei no Kalaeloa, a ua hookomo maila ka puhi Laumeki maloko o na poina nalu me ka pilikia ole. o na waa a me na ola kino o na mea a pau a hiki i ke komo ana i Puuloa, a ua hoi aku lakou a pae ma Honouliuli me ka maalahi me ka po ole o keia la mai Laiemaloo mai a ua hoi aku no hoi ka puhi Laumeki no kona wahi mau o pela nohoi me na kanaka me ko lakou mau opeope mai a Pueo mai me kana wahine, a oia ka Mokumeha i olelo aku ai i kona mau makua ponoi a me kona hanau mua kaikuahine, ua hookoio ka manao o na makua no ka ia me ka holo pono ma na ano a pau ma ka lawe ana a ka puhi Laumeki. Ka hele hou ana o Mokumeha no Molokai a me Maui. - a noho wahine oia ma Hana, a me kona hele ana i ke kaua - a loaa iaia na pilikia ma kona kino, - a hooleiia oia iloko o kekahi Pa Puaa - ma Wananalua. Mahope iho o ka hala ana o kekahi mau la o ko Mokumeha hoi ana mai me ka Puhi Laumeki mai Laiemaloo Koolauloa mai. Ua olelo hou aku la o Mokumeha i kona mau makua a me kona mau kahu nana oia i hanai, e ae mai iaia e hele hou i ka makaikai ma Molokai a me Maui, a oia ko na makua hanai i olelo mai ai iaia. Aole auanei i lawa kou manao hele e ke keiki ma kau huakai mua aku nei i kahi hoi oia mau makua ou a me ka hanau mua puhi hoi, a ke koi hou nei oe i ka hele. Hele paha ua noi oe a ke wahi a loaa ai i ka pilikia, a pehea la makou e ike koke aku ai ia oe? nolaila

he pono no e hele iho no ma Oahu nei, aia nae ma keia mau olelo, ua paaloa ko Mokumeha manao no ka hele a ua ae laelae aku na makua a me ka ohana iaia e hele elike me kona makemake, a he mea oiaio, ua hooko oia i kona manao maia hope mai me keakea ole ia. _ •

u na manao, na mea hoa, na mele, na kanikau a ine na hoolaha, e hoouna pololoi mai ma ka inoa o ka Luuahooponopono o Ka LEo. aole |ma kekahi inoa eae.