Ka Leo o ka Lahui, Volume II, Number 1367, 31 December 1895 — HE MOOLELO KAAO HAWAI NO KA PUHI O LAUMEKI. KA MEA ILIKE MEKA ILIO Puaapualenalena [ARTICLE]
HE MOOLELO KAAO HAWAI NO KA PUHI O LAUMEKI. KA MEA I LIKE ME KA ILIO Puaapualenalena
Ka imi ana i kona kahu - Pela no keia Puhi kaulana i oleloia He Puhi ka i'a - He ka Lala. Ua pololei keia mau olelo a Makalii, a o keia kanaka lawaia nui o Kaipapau a me Hauula, oia ka lawaia nana i hoopuni i ka upena i kela ia kupua hapa kanaka he Hilu o Kaululena kona inoa, a o ua Hilu ala ka mea nana i pani ka woi mauka o ke kuahiwi a hookuu mai i ka wai a lilo na Loi. Hale a me na kanaka i mea ole a hiki i keia au hou o ia ka mea i oleloia ai ma ke mele, O ka Hilu moe kahawai, Nana i paniia Mana, I kekahi la malie-a-maikai o ka Laamake, aia hoi, ua olelo aku la o Mokumeha i na makua e manao ana oia e hoi me kona hanau mua. -ki a me na kanaka no ke ano oiwi Laiula i ka lepo a ka makani moe ae, oiai ua lawa kona mau la o ka noho ana me laua a me na haawina hoi o ka pomaikai nai mai aiai aku a me ka puhi Laumeki. I ka lohe ana o na makua i keia olelo a ke keiki, he mea kaumaha keia me ka puuwai aloha keiki, a oia ka laua i hoomakaukau iho ai i [illegible] me ka puhi Laumeki a me na kanaka no ka huli hoi ana, a he mea maa mau no ia a ka poe kahiko ma na huakai hele, ka ai a me ka ia a me na Olowai, aole ia e poina ia lakou, oia ka mea e lilo ai na ale hanupanupa o ka moana i mea ole i ko lakou mau lima, me ka lakou mau mapunahoe. I ka makaukau ana o na mea a pau no ka mea, o ka la keia o ka hoi [wehe o uwahi.] Ua olelo aku o Mokumeha i na makua e lawe aku i na mea ai na ka puhi Laumeki, oiai, o ko laua la
ia e ike hope loa ai iaia a me kona hanau mua kamehai, a ua hookoia keia olelo e na makua me ke aloha i ka mea nana i lawe mai ka anae i ua Laumeki nei e ai nei i na mea ai a pau, a ia no hoi o Mokumeha a me na kanaka ke ai nei me ka poe o ka hale, a mahope iho o ka ai ana ua liuliu ae la na mea a pau no ka hoi ana no kahi o na waa e kau ala ma ke one kahakai o Laiemaloo, aia no o Mokumeha me na makua i ka hale i kela wa a oiai lakou e olelo ana, aia hoi ua lohe pono aku la o Mokumeha he wahi leo kanaka aheahe malie me na huaolelo mao- popo i ka pane ana mai. E Kaina e, e hoi kaua. I ka lohe ana o Mokumeha i keia leo, ua puka aku oia iwaho o ka hale a ike aku la oia i kekahi keiki ehu o ka lauoho e noho mai ana i luna o ke kuula kahi a ka puhi Laumeki e noho ai, ai kona hoomaopopo ana iho, aole ia he mea e ae o kona hanau mua puhi no, a oia hoi kona ike mua loa ana i ka loli kupanaha ana ae o kona kino i mea kino kanaka maole, aia no hoi ke kino puhi ka moe malie nei.