Ka Leo o ka Lahui, Volume II, Number 1360, 19 December 1895 — HE MOOLELO KAAO HAWAII NO KA Puhi o Laumeki. KA MEA I LIKE ME KA ILIO PUAAPUALENALENA [ARTICLE]

HE MOOLELO KAAO HAWAII NO KA Puhi o Laumeki.

KA MEA I LIKE ME KA ILIO PUAAPUALENALENA

Ka imi ana i kona kahu - Pela no keia Puhi kaulana i oleloia He Puhi ka i'a - He oni ka Lala. (Hoohenoia no Ka Leo.) Mahope iho oia wa ua panee aku la na waa me ka hookuu ana i ka upena i ka aoao mua i kahakai e paa ia ana e ka lima o na kanaka a ke oki pu aku nei ke kuu ana o ka upena iwaena o ka i'a a pae ae la kekahi kihi ma kekahi aoao. Aia o Pueo ke olelo nei i na kanaka e nai i ka upena me ka ia ma ka huki ana a pae iuka o ka aina ua hooko na kanaka i kona leo. Aia no hoi ka anae hope ke hooke mai la mahope, a ke komo hou aku nei no hoi na upena mahope, ua like ka anae i hoopuni ia ia wa me ka opala a ka wai kahe nui e mokaki ana ma na kahawai. A oia paha ka mea a ka poe ka hiko i olelo ai he ahu alala kukui. Aia i keia wa a Pueo e olelo nei i na kane, wahine, a me na keiki e ohi i ka anae e lawe kela a me keia

mea e like me kona makemake iho aole e hiki i ka poe mea upena a waa ke huhu a keakea i ka i'a i na mea a pau no ka mea he i'a pau ole ke kapi ia. A ua hole aku la ke koena i'a no Malaekahana a ua ike ia aole kekahi hale i koe ma na Laielua. A ua hookuu ia ka noho paa ana o ka anae ma kela wahi o Kaihukuuna ma Laiemaloo no kekahi mau mahina e holo ai ka anae mai Honouliuli a Ewa aku. A oia ka moolelo o ka anae i olelo ia ai he anae holo, nolaila ke ike nei oe e ka mea heluhelu i ka moolelo o ka Puhi Laumeki, ke kumu o ka anae i hiki ai i Laiemaloo a he wahi makaikai ia o Kaihukuuna e ka poe kaahele makaikai. Aia no keia wahi ke pahola ala no me he ano kuapa loko ala ma ka pohaku i kapa ia o Kaihukuuna Ua like ke ano o keia wahi me ka loko i'a o Kuula me Hinahele na makua ponoi o Aiai ke keiki aiwaiwa nana i hele maloko o kau wahi na mea na laua ka loko i-a e waiho ala ma Lehoula, Aleamai, Hana, Maui. A o ko laua wahi no hoi ia i puhi ia ai i ke ahi e ke alii o Hana Kamohoalii, a kaulana ai o Hana a ka i-a iki ka i-a o kama ka iʻa o lanakila, eia o Hana la he aina au puhe. Nolaila e hiki aku ana ka mahele hope o keia moolelo o ka puhi Laumeki no ua aina ua Lani haahaa ala o Hana, a o ka hope hoi ia o keia moolelo mai Oahu aku nei. Aole i pau.