Ka Leo o ka Lahui, Volume II, Number 1358, 17 December 1895 — HE MOOLELO KAAO HAWAII NO KA Puhi o Laumeki. KA MEA I LIKE ME KA ILIO PUAAPUALENALENA [ARTICLE]
HE MOOLELO KAAO HAWAII NO KA Puhi o Laumeki.
KA MEA I LIKE ME KA ILIO PUAAPUALENALENA
Ka imi ana i kona kahu - Pela no keia Puhi kaulana i oleloia He Puhi ka i'a - He oni ka Lala. (Hoohenoia no Ka Leo.) Ua lawe ia na mea ai a ka puhi ma keia ko'a ia i hana ia a noa ke- ia mau mea a pau ia Laumeki, a ua hoihoi ia ua puhi nei maloko o kekahi hale okoa kahi i hoomoe ia ai iluna o ka moena me na kuina kapa paiala. A ma ia hope iho ua hoomaka ia ka hana ana o ka ai a me ka i'a e like me ka makemake a ke wae ala a ka anae nui lawe ae la hoonuu. Mahope o ka ai ana, ua kaha ia ka i'a a ua kapi ia i ka paakai, a ua waiho ia ka i'a i miko i ka paakai iluna o ka ahua moena no ka mea aole e pau ka i'a iloko o ka ipu no ka nui hewahewa o ka i'a. Ma ka wanaao o ua po nei ua olelo aku la o Mokumeha ia Pueo e hele aku e kula i na kanaka a pau o na Laie elua e kii i ka i'a e hoopuni.
He mea oiaio, ua hele aku la o Pueo ma Laiewai ka mua e kahea ana me ka leo nui e like me ke kala ana a ka luna malalo o ke konohiki i na la koele o na 'lii o ke au kahiko. I ka hele akhea leo nui ana o Pueo ma Laiewai aku a hiki i Laiemaloo o ke ao loa ae la no ia, a iaia i kokoke aku ai ma kahi o ka i'a e hoolulu nei ma Kaihukuuna, ua ike koke aku la ke keiki Mokumeha i kahi ahua a ka makuahine i lawe mai ai i kana i'a mua a waiho malaila, nolaila, ua hele aku la oia a hiki malaila, a huli like aku la laua a nana aku la i ka ilikai. Aia hoi he ula pu wale no ke kai i ka anae me he lepo ala na ka wai kahe hou i ka wa ua nui, aia hoi na kanaka ke hele mai nei me ka ninau ana aia ihea ka i'a? No keia ninau a kanaka ia Pueo i ka i'a aia hoi, ua kuhikuhi aku la oia i ka i'a iloko o ke kai ai ko lakou ike pono ana aku i ke ano ula o ka ilikai, ua nui ka makahehi o na kanaka a pau e holoholo ana i o a ianei mauka aku nei o ka aina me na leo walaau o ka hauoli, oiai he mea malihini loa ka ike ana aku i ke ku ana o ka anae ma Laiemaloo, a he mea hoi i kamaaina ole ia lakou mamua. Ano i keia wa aia ka poe i lako i ka upena a me na waa ke liuliu nei me ka awiwi nui, a he wa no hoi keia no Pueo e hoomau ana i ke kamailio ma kona ano oia no ke kilo nana e kuhikuhi pono aku i kahi e hoopuni aku ai i ka anae, a oia ka ka poe kanaka lawaia e hoolohe mai la i kona leo. Aole i pau.