Ka Leo o ka Lahui, Volume II, Number 1356, 13 December 1895 — HE MOOLELO KAAO HAWAII NO KA Puhi o Laumeki. KA MEA I LIKE ME KA ILIO PUAAPUALENALENA [ARTICLE]

Help Learn more about this Article Text

HE MOOLELO KAAO HAWAII NO KA Puhi o Laumeki.

KA MEA I LIKE ME KA ILIO PUAAPUALENALENA

Ka imi ana i kona kahu - Pela no keia Puhi kaulana i oleloia He Puhi ka i'a - He oni ka Lala. (Hoohenoia no Ka Leo.) A iaia i lalau iho ai ma ke poo o ua puhi nei, ua hoomaka koke ae la oia e oni me kona ikaika nui. A ia na keia mea i hoopahua aku i kona mau lima me kona manao a lilo kana olelo i mea ole a ma ia ano ua olelo hou aku la ke keiki pehea iho la? aole he hiki wahi a Pueo, a ua olelo hou aku la ke keiki ia Pueo, e noho pono iho oe ma hope mai o ka pane poo o ke keiki puhi. A e hookomo aku hoi i ko mau lima me na anae au ma ke opi o ka puhi a nana ka lawe ia kaua a hiki i ka hale, ua ae mai la o Pueo i keia mau olelo a pau a Mokumeha. I loa no a pau na olelo ana o ka hoomaka aku la no ia o ua puhi Laumeki nei e oni iluna o ka aina ma ke ano o ka loli ana ae o kona kino he puhi Kapa, ua lawe keia puhi i keia mau mea kino kanaka maoli maluna o kona kuala.

O ka lawe ana a keia puhi Laumeki i kona pokii kanaka a me Pueo he mea kupanaha maoli no hoi ke heluhelu iho ma kona moolelo ua lawe keia puhi me ka pilikia ole a hiki ma ka hale ponoi o Pueo mamaukae o Laiemaloo he aneane he hapalua mile ka loihi mai kai mai o kahakai kahi a ka anae e hoolulu ala ma kahi kapa ia o Kaihukuuna. Ma keia wahi o keia moolelo, aole i hiki aku na kanaka me ka i'a i ka hale, ua hiki mua aku la ka puhi mamua. Ua olelo aku la o Mokumeha i ka makuahine e homalu i na mea a pau o ka hale, aole e walaau a me ka holoholo ana e kali malie a pau kana hana ana me Pueo no ke kuula, kahi hoi e waiho ai o kela mau anae elua. A ma ia ano i ike ia ai ka poe kahiko he malama i ka oihana lawaia a me na pohaku i olelo ia he kuula, a pela no me ka poe mahiai aole lakou e poino i na hua mua o ke kalo a me ka uala a me na mea kanu e ae a pau o Hawaii nei. Ua haawi mua lakou ia mau mea i ke Akua, a mahope aku ke kanaka e like me ka Lahui Pake wahi raiki aole lakou poino i ka mahina poepoe. Aia i keia wa, ua hana koke o Mokumeha i kuula me ke kuhikuhi pono aku ia Pueo i na mea a pau, oia hoi ka hoonoho ana i na pohaku a maikai me he kahua hale ala ke ano, aia nae mawaena pono he wahi lua poepoe he wahi e waiho ai ka aahu a me ka waa lau a me ka i'a a me kekahi mau mea ea. Aia hoi ma ka aoao o ua lua ala kahi i kukulu ia ai ka laau ohia ha ai ole ia he hau, ua hana ia he wahi laau kea i hoopaa ia me ka I'e me ka oloa a me ke Kilioupu. Aia maluna oia laau kahi e kau ai ka lua o ka i'a e mohai aku ai i ke Akua nui oia o Kukanaloa Kane a me Lono a pau ka hana ana. Aole i pau.