Ka Leo o ka Lahui, Volume II, Number 1348, 3 December 1895 — HE MOOLELO KAAO HAWAII NO KA Puhi o Laumeki. KA MEA I LIKE ME KA ILIO PUAAPUALENALENA [ARTICLE]
HE MOOLELO KAAO HAWAII NO KA Puhi o Laumeki.
KA MEA I LIKE ME KA ILIO PUAAPUALENALENA
Ka imi ana i kona kahu - Pela no keia Puhi kaulana i oleloia He Puhi ka i'a - He oni ka Lala. (Hoohenoia no Ka Leo.) A i ka hiki pono aku o na waa a me na kanaka maluna o ke awa o ka poi nanalu o Keaalii o ka malamalama loa ae la no ia. Aia keia wahi maluna ae o ka nuku o ke awa o Puuloa. I na kukuna o ka la e balaoa ae la i ka ilikai aia hoi ua ike pono aku la o Pueo i ka ula o ka ilikai a me na kanaka e hoe nei i na waa kaulua. Aia hoi ua ike ia aku la kekahi mea ula mawaho o ke kuau a ma loko kekahi, ua pani paa ia ka ili o ke kai ai ka Pueo hoomaopopo ana, aole ia he mea e ae o ka i'a no keia o ka anae. Aia ka puhi Laumeki ke hele ala me ka i'a iwaho ae o Kumumanu a ke a'e aku la iluna o ke Ahua a me ke awa o Kalihi ma Kahakaaulana a ke hoopuni mai la na kanaka o Kalaekao a me Puuloa i ka anae mahope. Aia no nae o Laumeki ka hele la no imua me ka anae a hiki na wa mawaho o ke kai o Mamala, aia ka anae ke hele ala i Kalia a me Waikiki, a ke kaalo ae la ma Kauahui a me Kaluahole ua nee aku la ka i'a me ka puhi Laumeki no Waialae a me Moanalua me ka nana ole o Pueo i ka anae e hoopuni ia nei na kanaka, no ka mea eia no oia ke malama nei i na olelo kauoha a ka mea mai nana ka i'a i haawi ia mai iaia. I ka hookokoke ana o na waa ma ka lae o Kawaihoa, ua ike ia aku la ka puhi Laumeki e lana malie mai ana iluna o ka ilikai me he kualapa poi aku la, oiai na ale e malino ana, aole hiki ke poi iho maluna ona aia ka anae ke hele aku la a hiki i Makapuu.