Ka Elele Hawaii, Volume IV, Number 7, 26 August 1848 — No ka Naauao. NA HOIKE E IKEA'I O KA OLELO I KAPAIA O KA PALAPALA HEMOLELE, O KA OLELO IA A KE AKUA. [ARTICLE]

No ka Naauao.

NA HOIKE E IKEA'I O KA OLELO I KAPAIA O KA PALAPALA HEMOLELE, O KA OLELO IA A KE AKUA.

Auhea oe, e ka Elele? Ke hooili aku nei au iou la i kekahi mau olelo, i kapaia ma ka inoa i kau ae maluna nei, oia hoi, he mau Hoike e ikea'i, o ka olelo i kapaia o ka palapala Hemolele, o ka Olelo no ia a ke Akua. Ua kakauia keia mau olelo, a haiia'ku la i na haumana o ke Kulanui ma Lahainaluna nei, i ko lakou hoomakaukau ana e ao iho i ka olelo no ko ke Akua ano, a me na mea ana i kauoha mai ai i na kanaka. Ke manao nei au, aole he mea keia mau olelo e pono ai na haumana o keia kula wale no; aka, he mea ia e pono ai na kanaka a pau i huli i ka Baibala, i ike ai lakou i ke kahua kahi e kukulu ai lakou i ko lakou manaolana. E hiki mai ana na mea hoopouli mai, hookulanalana, a e kanalua auanei kekahi poe i ka olelo a ke Akua no ka maopopo ole o na hoike. E ku mai hoi ka poe aia, ka poe hoomaloka me ka hoole i ka Baibala, aole mai ke Akua mai ia; a pehea la ka haipule moowini e hoopale aku ai i keia poe kue? Pehea la lakou e kuhikuhi i na hoike e akaka ai, ua haawi mai no ke Akua i kana olelo iloko o ka Baibala i mea e maopopo ai ka hoomana pono ana? Aole e pono ka haipule ke noho hemahema a lauwili wale; aka e hoaahu oia i ke kahiko a pau a ke Akua, i hiki oia ke hoauhee aku i ka poe a pau i kue mai. Nolaila, he pono ke paiia keia mau olelo, i heluhelu na haipule mai o a o, a hoomaopopo lakou i na hoike e akaka ai ka hoomana kristiano oia ka hoomana hemolele, a o ka palapala Hemolele, o ke Kauohakahiko a me ke Kauohahou oia ka olelo a ke Akua. Alaila naue ole na haipule ke hiki mai ka la ino, kanalua ole i na kauoha i loaa mai iloko o na palapala hemolele, a ku paa hoi imua o na enemi o ka Haku. Ina i lauwili ka haipule a kanalua hoi, ua like oia me ka ohe luli wale iloko o ka makani; aole e hiki ia ia ke kukulu i ke aupuni o ka Haku, aole hoi e hiki ia ia ke hoopomaikai aku ia hai. Nawaliwali ka mea kanalua; o ka mea hoomaopopo oia ke luli ole, oia ka mea ikaika i ke kue i ka ino a hoolaha hoi i ka oiaio e ola'i na kanaka. Nolaila, e ka Elele, e hoolaha ae oe i keia mau olelo a'u e hoili aku nei iou la, a e paipai aku oe i na haipule mai Hawaii a Niihau e heluhelu iho a hoomaopopo, e like me ka ke Akua i kauoha mai ai, ma 1 Pet. 3:15. "Aka, e hoano i ka Haku i ke Akua, ilo-

ko o ko oukou naau. E makaukau mai oukou e hoomaopopo aku i ka poe e ninau mai ia oukou i ke kumu o ka lana ana o ko oukou manao, me ke akahai, a me ka makau." Na Alekanedero. Olelo 1 - He mea Hoakaka mua aku. Makemake ka mea oiaio i ka malamalama. Pono no ke nana koke aku ia ia a huli iho. Ma ka wehewehe nui ana, mahuahua wale ka maopopo ana o kona maikai. O wahahee, oia ka mea pee aku i kahi pouli, aole e hele mai ia i ka malamalama, o ikea kona ano. Ke ku mai nei ka hoomana kristiano, imua o ke ao nei, i ike mai na mea a pau ia ia, i hoomaopopo hoi lakou i kona oiaio ana. Ua huli a hoomaopopo iho kekahi poe i kona oiaio i kela kau i keia kau. Mai ka wa ia Kristo a hiki i keia manawa, ua loaa kona poe hoike ma ka honua, he poe i hoomaopopo iho i ka aoao keristiano he oiaio, a paulele malaila me ke kanalua ole. Lana ko lakou manao e pakele lakou i ka inaina o ke Akua, a e loaa mai hoi ia lakou ke ola mau loa, ma ka make ana a me ke ola hou ana mai o Iesu Kristo. No keia manaolana i haalele ai lakou i na mea makemakeia o ke ao nei, a hoomanawanui hoi i na pilikia o ka hoomaau ana a me ka make. Hookahi no keia manaolana o na haipule i kela kau i keia kau. Ua like hoi ke kumu o keia manaolana a na haipule e hoike ai. Ina paha i ninauia mai na kristiano mua i ke keneturi akahi, ina paha ua hoike mai lakou i ke kumu o ko lakou manaoio ma na hua ikaika a maopopo. Ua hiki ia lakou ke pane mai penei. "Ke paa nei makou i keia manao lana maikai, no ka mea, ua make ke keiki a ke Akua, i kumu hoola i na kanaka hewa, a ua ala hou mai oia mai ka make mai, a ua hoouna mai nei oia i kana mau lunaolelo e hoike mai ia makou, me na hana mana, i ka oiaio o kona hooana, a e koi mai ia makou e lawe i keia pomaikai. Ua ike maka makou i ka poe lunaolelo hoano, ua ike makou i na hana mana a lakou i hana'i. Ua lohe makou i ka Iesu mau olelo ma ko lakou waha, a ua hoomaopopo iho makou i ka oiaio. I ko makou manaoio ana, ua loaa ia makou ka Uhane Hemolele. Ke ike nei no hoi makou i ka pomaikai o keia aoao, Oih. 21, 18. Oia ka mea i hoohuli ia makou, mai ka pouli mai i ka malamalama, a mai ka mana o Satana i ke Akua. Oia ka mea i hoike mai ia makou i ke Akua hookahi nana i hana i ko ke ao nei. Oia hoi ka mea i hoomaopopo mai i ka haule ana o kanaka iloko o ka hewa a me ka poino, ame ko lakou hoopakeleia ia Iesu Kristo. Ua hoopakeleia mai nei makou i ka pouli, i ka hoomanakii, i na hana ino a haumia, a i na mea poino he nui wale. He ano hou ko makou e noho nei, ke kokuaia mai nei makou e noho maemae ma ka pono io. A ke mano nei makou i na mea o keia ao, he opala ia, ke loaa mai ka pono o Kristo." Me ia paha lakou i pane mai ke ninauia'ku. He okoa iki ka olelo ana a ka haumana a Kristo i ke keneturi alua a i ke keneturi akolu, no ka mea, ua make aku la na lunaolelo; ua waiho mai no nae i ka lakou ao ana iloko o na palapala euanelio a me na episetole o ke Kauohe Hou. Nolaila e kuhikuhi ka haipule o ia wa i keia mau palapala a me na hua maikai a lakou i hoohua ai iloko o ka naau o ka poe e noho paulele ana. Ua hiki ia lakou ke olelo mai penei. "Ke manao nei makou i keia mau palapala he oiaio, no ka mea, ua loaa mai ia makou, no ko makou mau makua mai. Ke ola nei kekahi poe i ike maka ia Polikapa ka haumana a Ioane ka lunaolelo, ke ae mai nei no hoi na enemi o makou, he oieio no na moolelo o keia mau palapala. Aka, eia ka mea akaka loa, ua hooia mai nei ka Haku i ka oiaio o keia hoomana, i kona hoa ana iloko o ko makou naau i ke aloha ia Kristo, i ka olioli no ke kala ana o na hala, i ka hookaawale ana'ku i na hewa a me na hoomanakii o keia ao, i ka hoomanawanui i ka hoomaauia mai a me ka hauoli e malama aku i ko

ke Akua makemake, e like me na haumana mua a ka Haku, 1 Pet. 1. 3. E hoomaikaiia'ku ke Akua, ka Makua o ko kakou Haku, o Iesu Kristo, no kona lokomaikai nui iho, nana no i hoohanau mai ia makou, i lana mau loa ai ka manao, ma ke alahou ana o Iesu Kristo, mai ka make mai; i loaa mai ia makou ka waiwai aole e pau, aole e mae, ua hoana e ia ma ka lani. E hele pu mai oukou me makou, a e lawe wale i keia pomaikai, no ka mea, 1 Ioane 1: 3. O ua mea la a makou i ike io ai a i lohe io ai no hoi, oia ka makou e hai aku nei ia oukou i lilo oukou i poe hoaaloha me makou, a o ko makou aloha pu ana aia no ia me ka Makua, a me kana keiki o Iesu Kristo. Pela mau mai no i kela keneturi i keia keneturi a hiki i keia manawa, he hookahi no ka hoomana kristiano, o ka hanau hou ana a me ka hoomaemae ana o ka naau o ka hoolaia i ke kea o Kristo, o ka olioli i ke kala ana o ka hala; o ka maluhia a me ke aloha i loaa mai ma ka noho ana mai o ka Uhane Hemolele iloko o ka naau o na huamaikai o ka noho hemolele ana a me ka hoolanaia mai o ka manao iloko o ka make ana o ke kino e loaa mai ka pomaikai mau loa i kela ao aku. Ke hoomaopopo nei na kanaka i na mea oiaio ma ka huli ana a me ka noonoo. O ka haipule e noho la i keia wa, huli no oia i na mooolelo o kela keneturi keia keneturi, i maopopo no na lunaolelo no na palapala o ke Kauoha Hou. Ke waiho la imua o na kanaka a pau na moolelo Iudaio, na moolelo pegana a me na moolelo kristiano. Pono na mea makemake a pau e huli iho a hoomaopopo. Aka, o keia mau hoike owaho, he mau alakai wale no lakou e alakai ana i na kanaka e huii i na hoike aloha. O ka palapala Hemolele iho no kona hoike iho, me he la la e kau ana ma ka lani i ke awakea, na kona malamalama iho no e hoike ia ia. He hoola uhane ka hoomana keristiano, o ko kakou panana no ia, ia kakou e holo nei maluna o ka moana ino; o ka hoku loa ia o ke ao ia kakou e kanalua ai iloko o ka pouli o ka po. O ka mea hookahi e laulea ai ke kanaka me ke Akua; o ka mea hoi ia e ulu ai ka pono io, ka maluhia a me ka olioli; o ke alanui, ka hoomaopopo ana a me ka hua mua o ke ola mau loa. (Aole i pau.)